24 czerwca 2025 r. zespół BioSkaner (LOMiRT) w Białymstoku jako pierwszy w województwie podlaskim podał pacjentowi radiofarmaceutyk stosowany w leczeniu nowotworów złośliwych, u pacjenta z rozpoznanym zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego, z potwierdzonymi, rozsianymi przerzutami do układu kostnego. To przełomowe osiągnięcie stanowi istotny krok w kierunku zwiększenia dostępności do nowoczesnych terapii onkologicznych w północno-wschodniej Polsce.
Co to jest ¹⁷⁷Lu-PSMA?
¹⁷⁷Lu-PSMA to radioznakowany ligand PSMA, który wyszukuje i niszczy komórki raka prostaty z dużą ekspresją tego białka. Terapia polega na dożylnym wlewie 7,4 GBq co 6 tygodni, maksymalnie 6 cykli. Promieniowanie β lutetu-177 uszkadza DNA nowotworu z minimalnym wpływem na zdrowe tkanki. Terapia ¹⁷⁷Lu-PSMA nie jest jeszcze refundowana w Polsce, a jej koszt ponosi pacjent lub ubezpieczyciel. Prowadzone są działania, by włączyć ją do świadczeń finansowanych przez NFZ.
Diagnostyka i kwalifikacja pacjenta
Leczenie Pluvicto to realizacja koncepcji kryjącej się pod pojęciem teranostyka. Pojęcie to powstało z połączenia słów terapia i diagnostyka. W przypadku tego leku pierwszym krokiem do jego zastosowania musi być zawsze badanie diagnostyczne z PSMA. W naszych pracowniach diagnostycznych znajduje się pełna oferta badań diagnostycznych z użyciem PSMA (zarówno ⁶⁸Ga-PSMA, jak i ¹⁸F-PSMA). Oferujemy badania z użyciem aparatów PET/MR lub PET/CT. Wykonanie badania PET z PSMA pozwala ocenić czy ligand jest wychwytywany przez komórki nowotworowe. Jeśli odpowiedź jest pozytywna to po spełnieniu pozostałych kryteriów (m. in. rozpoznania postępującego, przerzutowego, opornego na kastrację raka gruczołu krokowego z obecnością PSMA oraz wcześniejszego leczenia inhibitorami szlaku sygnałowego receptora androgenowego i chemioterapią opartą na taksanach) można przystąpić do leczenia.
Mechanizm działania i przebieg leczenia
¹⁷⁷Lu-PSMA to radioznakowany ligand PSMA, który po podaniu dożylnym selektywnie wiąże się z komórkami nowotworowymi wykazującymi ekspresję PSMA. Związany z cząsteczką lutetu-177 emituje promieniowanie beta, prowadząc do uszkodzenia DNA i śmierci komórek nowotworowych. Dzięki wysokiej selektywności, terapia minimalizuje ekspozycję zdrowych tkanek na promieniowanie, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa. Leczenie odbywa się w cyklach co sześć tygodni, z maksymalnie 6 podaniami, zwykle od 4 do 6. Każdy cykl poprzedzony jest oceną parametrów hematologicznych, czynności nerek i wątroby oraz analizą odpowiedzi terapeutycznej. W przypadku naszego pacjenta wdrożenie terapii przebiegło zgodnie z planem, a pierwsze obserwacje kliniczne wskazują na pozytywną odpowiedź organizmu na leczenie.
Zespół i infrastruktura
Wdrożenie terapii było możliwe dzięki zaangażowaniu interdyscyplinarnego zespołu specjalistów, w skład którego wchodzą lekarze medycyny nuklearnej, onkolodzy, radiofarmaceuci, fizycy medyczni, pracownicy administracji oraz personel pielęgniarski przeszkolony w zakresie obsługi preparatów radioaktywnych. Cały proces – od kwalifikacji pacjenta, przez przygotowanie radiofarmaceutyku, aż po jego bezpieczne podanie i monitorowanie – został przeprowadzony zgodnie z obowiązującymi normami bezpieczeństwa radiacyjnego.
Znaczenie dla regionu i pacjentów
Wprowadzenie terapii w naszym ośrodku to nie tylko sukces kliniczny, ale również realna szansa dla pacjentów z całego kraju, którzy dotychczas musieli szukać dostępu do tego typu leczenia w zagranicznych ośrodkach. Dzięki naszej inicjatywie pacjenci zyskują dostęp do terapii. Jesteśmy dumni, że jako BioSkaner możemy oferować naszym pacjentom innowacyjne rozwiązania terapeutyczne, oparte na najnowszych osiągnięciach medycyny nuklearnej i onkologii molekularnej. Naszym celem jest dalszy rozwój oferty terapeutycznej oraz udział w badaniach klinicznych, które umożliwią jeszcze szersze zastosowanie terapii celowanych w leczeniu nowotworów. Wierzymy, że dostęp do nowoczesnych, skutecznych i bezpiecznych metod leczenia powinien być standardem, a nie wyjątkiem.
Dziękujemy i zapraszamy do współpracy
Dziękujemy zespołowi lekarzy, radiofarmaceutów, fizyków medycznych i pielęgniarkom za profesjonalizm.
Edyta Roszczenko
Specjalista ds. klientów kluczowych
Tel. 85 686 46 02
Mail. roszczenko@bioskaner.eu
